Bia đá

Bia đá là vật dạng phiến dẹp có mặt phẳng được làm từ chất liệu đá xanh tự nhiên, kích thước chiều cao lớn hơn chiều ngang, bia đá được dựng lên để kỷ niệm một nhân vật hay sự việc, một công trình, còn được dùng làm mốc đánh dấu quyền sở hữu…. Trên bia đá được khắc chữ và trang trí hoa văn họa tiết. Các chữ, hoa văn có thể được khắc chìm hoặc nổi. Bia đá được xem như là một loại thư tịch, có niên đại rõ ràng, có giá trị như những tác phẩm văn học, nghệ thuật, chứa đựng hệ thống thông tin nhiều mặt về lịch sử, kinh tế, xã hội… đương thời, không chỉ có giá trị trong quá khứ mà còn cả trong hiện tại. Do tính chất quan trọng và có sự ảnh hưởng lớn mang tính lịch sử. Do vậy, bia đá thường được chăm chút nhiều về mặt mỹ thuật.

Ý nghĩa của bia đá theo từng thời kì là khác nhau, mỗi tấm bia đá mang một giá trị khác nhau theo từng nội dung được khắc ghi trên đó. Ngoài ý nghĩa về mặt truyền tải thông tin, bia đá còn mang những ý nghĩa về nghệ thuật, giá trị kiến trúc của thời kỳ đó. Là nơi ghi danh, giới thiệu, ghi lại lịch sử của 1 công trình hay quần thể nào đó. Có rất nhiều dạng bia đá qua từng thời kỳ văn hóa khác nhau như rùa đội bia đá, rùa đế chân quỳ….

Với mục đích ghi dấu và làm chứng nên người ta dùng đá làm vật liệu. Ở Việt Nam chúng ta thường thấy các loại bia đá như : bia đá ghi tên trên mộ, bia đá liệt sỹ, bia đá công đức, bia đá ghi danh, bia đá khu di tích, bia đá đình làng….

Thông thường thì bia đá được làm từ chất liệu đá xanh đen, đây là loại đá xẻ phù hợp nhất để làm bia đá, từ xa xưa ông cha ta đã sử dụng chất liệu này làm ra các loại sản phẩm mỹ nghệ cao cấp từ đá. Được khai thác chủ yếu ở Ninh Bình và Thanh Hóa loại đá này khi chế tác có độ bền và thể hiện được đường nét hoa văn nội dung khắc trên bia một cách rõ nét và tinh tế nhất. Vậy ý nghĩa của việc khắc bia nhằm mục đích gì ? Ngoài việc lưu danh hiền tài muôn đời, thể hiện sự coi trọng, đề cao hiền tài của “thánh minh”,để kẻ sĩ trông vào những gư­ơng hiền tài được lưu danh mà phấn chấn hâm mộ, rèn luyện danh tiết, gắng sức giúp cho đất nước, mà việc lưu danh bia đá còn để nêu gư­ơng,nhắc nhở, kêu gọi kẻ sĩ tự rèn đức luyện tài, cống hiến cho đất n­ước.

Hệ thống bia đá Việt Nam hiện tồn tại là một di sản văn hóa của dân tộc, gắn kết giữa quá khứ và hiện tại. Sự gắn kết ấy dù là vô hình hay hữu hình cũng đều cho chúng ta tự soi vào đấy để sống đẹp hơn, có ý nghĩa hơn. Với mục tiêu xây dựng một nước Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc thì trước hết mỗi chúng ta cần phải trân trọng, giữ gìn và phát huy hơn nữa những giá trị ông cha ta để lại, và bia đá là một trong những giá trị đó.

Đến với những nghệ nhân với nhiều năm kinh nghiệm của chúng tôi, để Bạn được chiêm ngưỡng và tìm hiểu rõ hơn về những kiểu dáng với những mẫu mã hiện đại, sang trọng mà không kém phần tinh tế nhé.